Ảnh nào làm mờ nền mới đẹp, ảnh nào làm xong lộ ngay?

Bạn thử làm mờ nền một tấm ảnh, nhìn kết quả rồi thấy có gì đó sai sai: mấy sợi tóc bị gặm mất một khúc, cái quai cốc trên tay tan vào nền, gọng kính đứt quãng giữa chừng. Trông không giống ảnh chụp bằng máy ảnh mà giống ảnh bị dán vụng. Điều đáng nói là phần lớn những lỗi ấy đã được định đoạt từ trước lúc bạn đưa ảnh vào máy, và nhìn ảnh gốc nửa phút là đoán ra được.

<!-- tool: lam-mo-nen -->

Mờ nền đẹp hay lộ đã được quyết từ lúc bấm máy

Cơ chế đơn giản hơn bạn tưởng, và hiểu nó thì mọi thứ còn lại tự sáng ra. Máy không làm mờ cả tấm ảnh rồi chừa chủ thể ra. Nó làm hai việc theo thứ tự: trước hết vẽ ra đường viền của chủ thể để biết đâu là người, đâu là hậu cảnh — tức là tách chủ thể khỏi nền — sau đó mới làm mờ phần còn lại theo độ sâu.

Hệ quả rất thẳng: gần như mọi lỗi bạn thấy ở kết quả đều sinh ra ở bước đầu chứ không phải bước sau. Tóc bị gặm nghĩa là đường viền cắt vào trong sợi tóc. Quai cốc tan mờ nghĩa là máy xếp cái quai về phía hậu cảnh. Người đứng phía sau bị nhòe nghĩa là máy coi họ là nền. Không lỗi nào trong số đó chữa được bằng cách chỉnh mức mờ, vì mức mờ chỉ làm chúng hiện rõ hơn hoặc nhẹ bớt đi.

Suy ra điều dùng được: muốn kết quả đẹp thì phải đưa cho máy một tấm ảnh dễ vẽ viền. Mà chuyện đó thì nhìn ảnh gốc là biết, không cần chạy thử. Nửa phút nhìn ảnh trước tiết kiệm cho bạn năm lượt thử rồi thất vọng.

Ba thứ hay bị gọi nhầm là một

Trước khi kiểm ảnh, hãy chắc là bạn đang muốn đúng thứ mình nghĩ. Ba việc dưới đây bị gọi lẫn nhau suốt ngày, mà kết quả thì khác hẳn:

Cách làm	Nền sau khi xong	Dùng khi nào
Làm mờ nền	vẫn còn, nhưng tan mờ phía sau chủ thể	muốn giữ bối cảnh mà cho nó mềm lại
Xóa nền	mất hẳn, ra PNG trong suốt	muốn ghép nền khác, làm ảnh bìa cho gian hàng trên sàn
Chế độ chân dung trên điện thoại	mờ ngay lúc chụp, không sửa lại được	lúc còn đang đứng trước cảnh

Ranh giới đáng nhớ nhất nằm giữa hai hàng đầu: làm mờ nền giữ bối cảnh lại và cho nó tan mềm phía sau chủ thể, còn xóa nền thì bỏ hẳn hậu cảnh và trả về ảnh nền trong suốt để bạn ghép nền khác. Nếu thứ bạn thật sự cần là bỏ hẳn cái nền lộn xộn kia chứ không phải làm nó dịu đi — chẳng hạn ảnh sản phẩm cần nền trắng đồng nhất cho cả gian hàng — thì đi thẳng cửa đó cho nhanh, và bài xóa nền ảnh trên điện thoại chỉ cách làm ngay trên chiếc máy bạn đang cầm.

Hàng thứ ba là chỗ nhiều người nhầm nhất. Ảnh chụp bằng chế độ chân dung của điện thoại đã bị làm mờ ngay lúc bấm máy, và cái mờ đó nằm luôn trong tệp ảnh. Nếu máy điện thoại lúc ấy đọc sai độ sâu — mờ mất vành tai, mờ mất cái ly trên bàn — thì phần chi tiết ấy đã không còn để phục hồi. Muốn chủ động về hiệu ứng thì chụp ở chế độ thường, để dành việc mờ nền làm sau.

Danh mục kiểm bảy điểm trên ảnh gốc

Bảy câu dưới đây kiểm trên ảnh gốc, tức là việc làm trước khi mở bất cứ công cụ nào. Mỗi điểm kèm lý do nó quyết định kết quả, và việc nên làm nếu ảnh của bạn dính phải.

1. Chủ thể có tách bạch khỏi nền không? Máy tìm đường viền dựa vào chỗ chuyển đổi giữa chủ thể và hậu cảnh. Áo xám đứng trước tường xám, tóc đen trước cửa gỗ tối — chỗ chuyển ấy mờ ngay trong ảnh gốc, nên máy cũng không tìm ra nó. Nếu dính: lấy tấm khác trong cùng loạt chụp có nền khác tông với chủ thể, hoặc giữ mức mờ nhẹ để mắt người đỡ soi vào đường viền.
2. Tóc có xù, có sợi bay không? Đây là ca khó kinh điển. Mỗi sợi tóc bay là một đường viền tí hon, và giữa các sợi là nền lọt qua — máy phải quyết định từng khoảng hở một. Trên nền rối thì mép tóc hay bị gặm thành mảng. Nếu dính: chọn tấm có nền đằng sau đầu trơn và sáng đều, hoặc tấm chụp lúc tóc ít bay hơn.
3. Có đeo kính, có gọng mảnh không? Vùng nhìn xuyên qua được luôn khó, vì phần nền lọt qua gọng kính về mặt hình ảnh là nền nhưng về mặt vật thể lại nằm trong chủ thể. Gọng càng mảnh, dây đeo càng nhỏ thì càng dễ bị bỏ sót cả đoạn. Nếu dính: nhìn kỹ hai bên thái dương ở kết quả; nếu gọng đứt quãng thì đổi sang tấm chụp chính diện, vì gọng nhìn nghiêng mảnh hơn nhiều.
4. Tay có cầm vật mảnh không? Quai cốc, dây đeo máy ảnh, cọng hoa, micro, bút. Những vật này nối vào người bằng một chỗ tiếp xúc rất nhỏ, nên máy dễ xếp chúng về phía hậu cảnh rồi làm mờ theo, để lại bàn tay đang cầm không khí. Nếu dính: chọn tấm mà vật cầm nằm gọn trước thân người thay vì chìa ra ngoài trên nền trống.
5. Chủ thể đứng cách nền bao xa? Hiệu ứng mờ giả lập chiều sâu, mà mắt người thì biết rõ khoảng cách trong ảnh. Đứng sát tường mà tường lại mờ tan thì trông vô lý ngay, dù đường viền có sạch đến mấy. Nếu dính: bước ra xa tường vài bước rồi chụp lại, hoặc cắt cúp cho chủ thể chiếm khung nhiều hơn để phần nền không còn đủ chỗ tố cáo.
6. Nền có vùng chói, đèn điểm không? Đèn nền khi bị làm mờ sẽ nở thành quầng sáng lớn hơn hẳn lúc còn nét. Đôi khi đó chính là thứ đẹp nhất trong ảnh, nhưng cũng nhiều lần cái quầng ấy nuốt mất vai hoặc mép tóc của chủ thể. Nếu dính: nhìn kỹ vùng quanh vai; nếu quầng lấn vào người thì đổi tấm có đèn nằm xa chủ thể hơn.
7. Trong ảnh có mấy người, đứng mấy lớp sâu? Người đứng lùi phía sau là chủ thể hay là nền — đó là câu máy buộc phải đoán, và ý bạn thì nó không biết. Ảnh nhóm đứng so le vì thế hay ra kết quả nửa nét nửa mờ. Nếu dính: dùng ảnh mà mọi người đứng gần cùng một hàng, hoặc chấp nhận rằng ảnh nhiều lớp người thường không hợp với việc làm mờ nền.

Danh mục này để đoán trước, không phải để bảo hành. Một tấm sạch cả bảy điểm gần như chắc ăn ngay lượt đầu. Một tấm dính hai ba điểm vẫn có thể ra đẹp — chỉ là bạn nên phóng to xem viền trước khi hài lòng, thay vì tin ngay vào ảnh thu nhỏ.

Bốn ca AI hay cắt lẹm, và cách chữa từng ca

Tóc bay bị gặm. Dấu hiệu là mép tóc phẳng lì như cắt kéo, hoặc cả mảng tóc mỏng biến mất vào nền. Ảnh thu nhỏ trông ổn, phóng to mới lộ. Cách chữa thật lòng là đổi ảnh đầu vào chứ không phải chỉnh thông số: trong loạt ảnh hôm ấy thường có một tấm mà đầu người nằm trước mảng nền trơn hơn — tấm đó cho viền sạch hơn hẳn.

Gọng kính đứt quãng. Dấu hiệu là gọng biến mất một đoạn ở chỗ nó chạy qua vùng nền sáng, rồi hiện lại ở đoạn sau. Với ảnh chân dung dùng cho hồ sơ, lỗi này khó bỏ qua. Chọn tấm chụp chính diện, hoặc tấm mà phía sau thái dương là mảng nền tối và trơn.

Vật cầm trên tay tan theo nền. Dấu hiệu là bàn tay còn nét nhưng thứ trong tay thì mờ — cái cốc, cọng hoa, cây bút. Chữa bằng cách chọn tấm có vật nằm chồng lên thân người, hoặc cắt cúp bỏ hẳn phần vật đang chìa ra khỏi khung nếu nó không quan trọng.

Người lớp sau bị hạ xuống làm nền. Dấu hiệu là một người trong ảnh nhóm bỗng mờ như hậu cảnh. Đây không phải lỗi kỹ thuật mà là chỗ máy hiểu khác ý bạn. Cách xử lý là chọn tấm mà cả nhóm đứng gần một hàng; còn nếu tấm ấy là tấm duy nhất có đủ mặt mọi người thì giữ nguyên ảnh gốc, đừng đánh đổi một người lấy hiệu ứng.

Mờ bao nhiêu là vừa

Đây là phần các bài kỹ thuật hay bỏ qua, mà nó lại quyết định ảnh trông thật hay trông giả. Mờ mạnh khiến ảnh giống ảnh máy ảnh hơn, nhưng đồng thời làm lộ ngay mọi lỗi ở đường viền: mắt người tự động soi vào chỗ chuyển tiếp giữa phần nét và phần mờ, và độ tương phản giữa hai bên càng lớn thì chỗ chuyển ấy càng bị nhìn kỹ. Ảnh có viền chưa hoàn hảo thì để mờ vừa phải lại trông thật hơn là mờ hết cỡ.

Với ảnh sản phẩm, mờ quá tay còn gây tác dụng ngược kiểu khác: món hàng trông như được dán lên một tấm nền chụp ở chỗ nào đó, mà ảnh bán hàng thì cần người mua tin là món hàng có thật và nằm ở đó. Nền mờ nhẹ, đủ để dẹp bớt lộn xộn, thường bán hàng tốt hơn nền tan thành sương.

Với ảnh chân dung, nếu bạn định hoàn thiện thêm thì làm mịn da là một bước riêng, làm sau và nên làm nhẹ tay — cùng một nguyên tắc với mờ nền: người xem không nhận ra ảnh đã chỉnh thì ảnh mới trông thật.

Thử trước, tính chuyện tài khoản sau

• Bạn thử được ngay mà không cần đăng ký, nhưng nói cho đủ thì bản dùng thử có giới hạn số lượt mỗi ngày và có một bước xác minh nhanh để chặn máy tự động. Chừng đó là quá đủ để biết ảnh của bạn thuộc nhóm dễ hay nhóm khó; chuyện tài khoản để tính sau, khi bạn đã biết mình cần gì.
• Ảnh bạn tải lên do máy xử lý; muốn biết ảnh ở lại trên máy chủ bao lâu thì đọc chính sách bảo mật.

Cách nhanh nhất để biết một tấm ảnh có ăn hay không là chạy đúng tấm đó: lấy tấm bạn vừa chấm qua bảy điểm ở trên, mở công cụ làm mờ nền của Vipix, rồi phóng to nhìn kỹ đúng ba chỗ — mép tóc, chỗ tay cầm đồ, và ranh giới ở vai. Một lượt như vậy nói cho bạn nhiều hơn cả bài này.