Dây điện trong ảnh nhà phố khó xóa hơn dây trên nền trời

Ảnh minh họa của mọi công cụ dọn dây đều giống nhau: một sợi dây vắt ngang nền trời chiều, bấm một cái, dây biến mất, bầu trời liền lại như chưa từng có gì ở đó. Bạn xem xong, mở tấm ảnh mặt tiền nhà mình ra làm thử, và kết quả không giống thế.

Dây thì biến mất thật. Nhưng ở chỗ vừa lấp, sóng ngói đứt mất một nhịp, thanh lan can nối lệch đi một chút, và mắt bạn dừng lại đúng chỗ đó ngay lần nhìn đầu tiên. Không phải công cụ chạy sai, cũng không phải sợi dây nhà bạn khó hơn sợi dây trong ảnh minh họa. Cái khác nằm ở thứ ít người để ý: phần nền nằm phía sau đoạn dây.

<!-- tool: xoa-day-dien -->

Sợi dây không quyết định kết quả, thứ nằm sau nó mới quyết định

Lấy một buổi chiều cụ thể làm đối chứng. Cùng một chiếc máy, cùng thứ ánh sáng đó, hai tấm ảnh chụp cách nhau chừng ba mét. Tấm thứ nhất chụp chếch lên, lấy mái nhà in lên nền trời, hai sợi dây chạy ngang phía trên mái. Tấm thứ hai lùi lại lấy trọn mặt tiền, vẫn hai sợi dây ấy, nhưng lần này chúng vắt qua lan can ban công, qua tấm biển hiệu và qua mép cửa cuốn.

Xóa xong tấm thứ nhất, không ai đoán được ở đấy từng có dây. Xóa xong tấm thứ hai, nhìn ba giây là thấy chỗ vừa vá. Cùng một công cụ, cùng một buổi chiều, hai kết quả khác hẳn nhau — mà biến số duy nhất đổi chỗ giữa hai tấm là thứ nằm sau sợi dây.

Lý do gọn trong một câu: máy không gỡ sợi dây ra rồi để lại khoảng trống, nó phải dựng lại đúng phần nền bị dây che. Việc nó làm thực chất không phải là xóa, mà là đoán xem nếu không có sợi dây thì chỗ đó trông ra sao, rồi vẽ lại chỗ đó.

Từ một câu ấy suy ra được mọi thứ còn lại, kể cả những ca không ai kịp liệt kê: nền càng có quy luật thị giác rõ thì lỗi càng dễ lộ. Đường thẳng đều, sóng ngói lặp nhịp, thanh lan can cách đều nhau, nét chữ trên biển hiệu — mắt người biết trước cái gì phải nối tiếp cái gì, nên chỗ vá chỉ cần lệch một chút là bị bắt ngay. Ngược lại, nền vụn và ngẫu nhiên như tán lá hay mảng tường lấm tấm thì gần như không ai thấy, vì ở đó chẳng có quy luật nào để mà sai.

Đây cũng là lý do gần như mọi thứ viết về việc này, kể cả bài xóa dây điện khỏi ảnh phong cảnh của chính chúng tôi, đều đứng ở phía dễ: ảnh phong cảnh và ảnh du lịch, nơi phía sau sợi dây gần như luôn là bầu trời. Ảnh nhà phố, ảnh mặt tiền, ảnh kiến trúc thì ngược lại — phía sau sợi dây là mái ngói, lan can, biển hiệu, cửa cuốn, và mỗi thứ trong số đó phản ứng một kiểu.

Mười hai kiểu nền phía sau một đoạn dây, và chuyện xảy ra khi lấp

Mười hai dòng dưới đây xếp theo thứ tự dễ dần sang khó, tính từ thứ máy dựng lại ngọt nhất tới thứ hay để lại vết nhất. Cột giữa là chuyện thường xảy ra sau khi lấp, cột phải là việc nên làm với đúng ca đó — dù bạn đang mở xóa dây điện hay bất cứ công cụ nào khác.

Nền phía sau đoạn dây	Chuyện thường xảy ra khi lấp	Việc nên làm
Trời trong, một sắc	lấp gần như không để lại dấu	cứ để máy chạy, không cần tô thêm
Trời nhiều mây loang	vùng lấp phẳng hơn xung quanh, mất chút vân mây	soi lại mảng mây quanh chỗ dây, cần thì chạy lại vùng nhỏ
Trời hoàng hôn nhiều dải màu	dải màu bị nối lệch nên thấy vệt	chụp lại lúc trời đều màu hơn, hoặc chấp nhận để lại đoạn dây mảnh
Tán lá cây	chi tiết vụn, mắt không bắt lỗi được	ưu tiên dọn đoạn dây nằm trên tán lá trước
Tường phẳng một màu	lấp sạch, gần như không thấy	không phải làm gì thêm
Mái ngói có sóng đều	nhịp sóng đứt ngay chỗ lấp	tô sát mép dây, đừng quét cả mảng mái
Mái tôn có gân thẳng	gân gãy khúc, đây là lỗi mắt bắt nhanh nhất	chạy từng đoạn ngắn rồi soi lại từng đoạn
Lan can ban công có thanh dọc đều	mất một thanh hoặc thanh bị nối lệch	đếm lại thanh bằng mắt sau khi lấp
Cửa cuốn có gân ngang	lệch nhịp giống mái tôn, nhưng dễ thấy hơn vì gần máy	tô mảnh, nhiều lượt ngắn thay vì một lượt dài
Biển hiệu có chữ	một nét chữ bị nuốt, chữ thành sai	đừng để vùng chọn chạm vào chữ; chữ thừa là việc của công cụ khác
Búi dây quấn quanh cột	lấp cả búi để lại một mảng phẳng bất thường giữa phố	giữ búi, chỉ dọn các sợi chạy ngang khung
Dây đi sát mép cột hoặc sát mép mái	dễ lẹm vào cạnh, làm cạnh thẳng bị cong	tô chừa mép ra một chút và kiểm lại đúng cạnh đó

Đọc dọc bảng sẽ thấy nó tự gom thành ba nhóm chứ không phải mười hai ca rời rạc.

Nhóm không phải lo gồm trời trong, tường phẳng một màu và tán lá cây. Nghe thì có vẻ ba thứ chẳng liên quan gì nhau, nhưng chúng là hai đầu đối nghịch của cùng một điều kiện: hoặc nền đều tới mức không có nhịp nào để gãy, hoặc nền vụn tới mức không ai đối chiếu nổi. Đây là những đoạn dây nên dọn trước, vì chúng trả lại nhiều khung hình sạch nhất với ít rủi ro nhất.

Nhóm phải soi lại là bốn nền có nhịp: sóng ngói, gân mái tôn, thanh lan can, gân cửa cuốn. Điểm chung của cả bốn là mắt người đếm được — mà cái gì đếm được thì thiếu một là biết ngay. Cách xử giống nhau ở cả bốn: tô mảnh, chạy từng đoạn ngắn, rồi phóng to soi lại đúng đoạn vừa chạy, chứ đừng nhìn cả tấm ảnh thu nhỏ rồi kết luận là ổn.

Nhóm nên cân nhắc đừng xóa chỉ có hai hàng, nhưng là hai hàng đáng nhớ nhất. Búi dây quấn quanh cột mà gỡ sạch sẽ để lại một mảng phẳng bất thường giữa con phố vốn không phẳng chỗ nào. Còn dây đi sát mép cột hay sát mép mái thì cái giá phải trả không phải là một vết vá, mà là một cạnh thẳng bị cong; lỗi ấy khó chữa hơn nhiều so với việc cứ để nguyên sợi dây ở đó.

Riêng hàng biển hiệu đáng nói thêm một câu. Khi vùng chọn chạm vào chữ, thứ mất đi thường là một nét chứ không phải cả chữ, nên kết quả không phải là mảng trống dễ thấy mà là một chữ khác — sai mà vẫn đọc được, và đó mới là kiểu sai khó phát hiện nhất. Nếu việc bạn thật sự muốn làm là gỡ hẳn chữ trên biển hiệu chứ không phải dọn dây, thì đó là việc của một công cụ khác; đi đúng cửa bao giờ cũng cho kết quả sạch hơn.

Chỗ máy tự tìm ra dây, và chỗ bạn phải tự tô

Trình tự thật khi bạn đưa một tấm ảnh mặt tiền vào công cụ xóa dây điện của Vipix như sau: máy quét ảnh trước, tìm các đoạn dây rồi đánh dấu vùng sẽ xóa ngay trên ảnh cho bạn nhìn. Bước quét này chạy trước và không tính credit. Bạn xem vùng được đánh dấu, thấy đúng thì bấm xác nhận — chỉ tới lúc đó lượt xóa mới thật sự chạy và mới được tính. Thấy chưa đúng thì quay lại chọn cách khác, không mất gì cả.

Nói thẳng phần công cụ không làm được: nó không cam kết tìm ra toàn bộ dây trong ảnh. Dây quá mảnh, dây ngược sáng, dây lẫn vào nền phức tạp đều có thể bị bỏ sót — mà ảnh nhà phố thì hội đủ cả ba, bởi phía sau dây không phải bầu trời trống mà là một mặt tiền đầy chi tiết. Khi không tìm thấy dây, công cụ báo rõ và tự mở đường tô tay để bạn quét đúng đoạn mình muốn.

Có tình huống ngược lại cũng hay gặp: máy khoanh trúng dây nhưng khoanh rộng hơn cần thiết. Lúc đó màn hình nhắc bạn xem kỹ vùng đã đánh dấu hoặc tự tô chính xác hơn, và với ảnh nhà phố thì lời nhắc này đáng nghe hơn hẳn so với ảnh chụp trời — một vùng chọn rộng nằm trên mái ngói nghĩa là máy sẽ phải dựng lại cả mảng ngói thay vì một vệt mảnh, tức là bạn vừa tự đẩy ca của mình từ nhóm dễ sang nhóm khó. Riêng cột điện thì được bảo vệ để không bị xóa lẹm theo dây, nên bạn không phải né nó lúc tô.

Gộp lại, phần việc của bạn trên ảnh nhà phố không phải là bấm nhiều hơn, mà là nhìn kỹ hơn vào đúng lúc máy đưa vùng đánh dấu ra. Đó là khoảnh khắc rẻ nhất để sửa: sửa vùng chọn thì không mất gì, còn sửa một mái ngói đã bị dựng sai thì mất cả lượt lẫn thời gian.

Xóa hết dây thì ảnh phố còn là ảnh phố không?

Câu này đáng hỏi trước khi bạn dọn tới tấm thứ hai mươi. Mạng dây trên đầu là một phần diện mạo thật của phố Việt, có mặt trong ký ức của gần như ai từng sống ở đây. Một tấm ảnh phố sạch trơn, trời trống không một sợi nào, đôi khi trông không giống một con phố mà giống bản dựng phối cảnh: đúng từng chi tiết, nhưng thiếu đúng cái lộn xộn khiến người ta nhận ra đó là chỗ có người ở.

Cách xử của người quen tay thường nằm ở giữa. Dọn những sợi cắt ngang chủ thể — cắt qua mặt tiền, qua ban công, qua tấm biển bạn muốn người xem đọc được. Dọn những sợi chạy qua vùng trời trống ở nửa trên khung hình, vì chỗ ấy vốn nên là khoảng nghỉ cho mắt. Còn lớp dây ở xa, mờ, chạy dọc theo hàng cột phía sau thì giữ lại: nó cho tấm ảnh chiều sâu, và cho con phố một chút hơi thở.

Có một ranh nữa nên nhắc, dù bài này không mở rộng: khi tấm ảnh không dùng để lưu niệm mà để rao bán hay cho thuê, dọn dây vẫn là chuyện bình thường, nhưng nó nằm sát một ranh khác — ranh giữa dọn cho gọn và che đi thứ người đến sau sẽ sống chung. Chuyện đó đã có bài riêng nói kỹ, xem ranh giữa dọn và che khi chụp mặt bằng; ở đây chỉ cần nhớ rằng sợi dây trên trời và vết ố trên trần không thuộc cùng một loại.

Còn với ảnh nhà phố nói chung, thứ đáng nhớ vẫn là câu ở đầu bài, và nó gói gọn thành một thói quen: trước khi bấm, hãy nhìn vào phần nền sau sợi dây chứ đừng nhìn sợi dây. Nền trả lời gần hết câu hỏi kết quả sẽ sạch hay còn vết — và nó trả lời trước khi bạn tốn lượt nào.